«Realtek HD Audio: geen geluid na Windows-update» is het meest gemelde probleem rond Realtek-drivers. Ongeveer elke 3–6 maanden duikt dit patroon na een Patch Tuesday weer op — Microsoft vervangt de Realtek-driver door een generieke.
Waarom vervangt Microsoft Realtek-drivers?
Windows Update bevat een database met generieke drivers. Wanneer Microsoft denkt dat de generieke driver «nieuwer» of «universeler» is, vervangt het de specifieke fabrikantsversie. Voor Realtek is dat meestal een downgrade — de UAD-driver van de moederbordfabrikant biedt meer functies (Audio Console, equalizer, postprocessing).
UAD vs. HDA — het verschil
- HDA (High Definition Audio) — het klassieke Realtek-driverformaat. Verouderd, maar compatibel met veel legacy-functies.
- UAD (Universal Audio Driver) — moderne formaat sinds 2020. Compatibel met Realtek Audio Console (Microsoft Store) — de huidige configuratieapp.
Voor moderne moederborden: UAD gebruiken. Voor borden van vóór 2020: HDA als UAD niet werkt.
AVG Driver Updater onderscheidt UAD en HDA en stelt de juiste driver voor jouw moederbord voor.
Standaardprocedure
Oplossing 1: schone herinstallatie (90% van de gevallen)
- Apparaatbeheer → Besturing voor geluid, video en spelletjes
- Rechtsklikken op Realtek (Audio of High Definition Audio) → Apparaat verwijderen
- Vink «Stuurprogramma verwijderen» aan
- Herstart
- Na herstart: Windows heeft de driver opnieuw geïnstalleerd? Geluid? Zo ja: installeer de UAD-driver van de fabrikant erbovenop.
Oplossing 2: Windows Audio resetten
- services.msc → «Windows Audio» → Herstarten
- «Windows Audio Endpoint Builder» → Herstarten
- Geluid testen
Oplossing 3: driver downloaden van de moederbordfabrikant
Als Windows Update UAD niet accepteert: download de driver van de pagina van je moederbord (ASUS, MSI, Gigabyte, ASRock). Gebruik altijd die van het bord, niet die direct van Realtek — die is afgestemd op de firmware.
Realtek Audio Console
Heb je UAD geïnstalleerd, dan is de Realtek Audio Console de configuratie-app. Installatie: Microsoft Store → zoeken op «Realtek Audio Console». Zonder UAD geïnstalleerd opent de app niet.
Aanvullende bronnen
Gezaghebbende bronnen voor verdere informatie:
Veelgestelde vragen
Configureer Windows Update om hardware-drivers niet te vervangen: gpedit.msc (alleen Pro) → Windows-onderdelen → Windows Update → «Geen drivers opnemen in Windows Update». Voor Home: voer het Show or hide updates-script van Microsoft uit.
UAD ontbreekt. HDA-driver werkt niet met Audio Console. Installeer UAD opnieuw van de bordpagina.
Ja — pipewire/ALSA detecteert automatisch de meeste ALC-chips. Geen specifieke installatie nodig.
Ja — USB Audio Class is generieke standaard, geen specifieke drivers nodig. Voor professionele audio: USB DAC met fabrikantdriver (RME, Focusrite).